Begin 2003 kwam de gemeente Barneveld tot de conclusie dat het programma van eisen voor de verbouw en renovatie van de Veluwehal en het daarvoor beschikbare budget niet met elkaar in overeenstemming waren. De gemeente Barneveld heeft naar aanleiding hiervan een verzoek ingediend bij Muziekgezelschap De Harmonie om, op basis van het eerder door De Harmonie ingediende plan, de mogelijkheid te onderzoeken om in samenwerking een muziekcentrum te realiseren. Het beoogde muziekcentrum zou plaats moeten bieden aan de gemeentelijke muziekschool en Muziekgezelschap De Harmonie. Tevens heeft het theater twee concertzalen, de Rabobank-zaal met circa 600 plaatsen en de Koninklijke BDU-zaal met circa 200 plaatsen. Naarmate het plan vorderde werd Woningstichting Barneveld een derde belangrijke partij. Gemeente Barneveld, Muziekvereniging De Harmonie en Woningstichting Barneveld vormen nu de vereniging van eigenaren.
Op basis van het door De Harmonie gepresenteerde plan is een bouwcommissie gevormd. Deze commissie heeft architectenbureau Bos & Partners uit Baarn opdracht verleend een ontwerp te maken waarin alle programma's van eisen zijn verwerkt.
In februari 2007 ging de eerste paal de grond in, aangevoerd door hoofdaannemer Boers uit Veenendaal. In mei van dat jaar moest de samenwerking met Boers stoppen door hun faillissement. Precies een jaar later werd de bouw van het theater hervat door aannemer Bramer. Sind 13 juni 2009 is het Schaffelaartheater geopend.
